Vaš Google Ad / Baner (728x90)

Dogodilo se na današnji dan 17. April

17. Travanj / 17.04.

Evo pregleda za 17. april, dan koji u novijoj srpskoj istoriji nosi pečat diplomatskih i ratnih iskušenja, dok u svetskim okvirima donosi priče o velikim naučnim i političkim preokretima.

📅 Dogodilo se na današnji dan

  • 1814. - Bitka kod Kuršumlije: Tokom Drugog srpskog ustanka, srpski ustanici su izvojevali pobedu nad turskom vojskom, što je bio jedan od ključnih momenata za oslobođenje juga Srbije. Dalje →
  • 1941. - Kapitulacija Kraljevine Jugoslavije: U Beogradu je potpisana bezuslovna kapitulacija Jugoslovenske vojske u Aprilskom ratu. Kralj i vlada su već bili u izbeglištvu, a zemlja je podeljena između sila Osovine. Dalje →
  • 1961. - Zaliv svinja: Kubanski emigranti, uz podršku SAD, izvršili su neuspelu invaziju na Kubu s ciljem obaranja Fidela Kastra, što je dovelo do zaoštravanja Hladnog rata. Dalje →
  • 1975. - Crveni Kmeri: Snage pod vođstvom Pol Pota zauzele su Pnom Pen, glavni grad Kambodže, čime je započeo jedan od najbrutalnijih režima u modernoj istoriji. Dalje →
  • 1999. - Milica Rakić: Tokom NATO bombardovanja SR Jugoslavije, trogodišnja devojčica Milica Rakić poginula je u svom domu u Batajnici od gelera projektila, postavši tragični simbol stradanja civila. Dalje →

🎂 Rođeni na današnji dan

  • 1894. - Nikita Hruščov: Sovjetski lider koji je nakon Staljina vodio SSSR i bio ključna figura tokom Kubanske raketne krize, poznat po poseti Jugoslaviji i pomirenju sa Titom. Dalje →
  • 1929. - Nikola Karlović: Istaknuti srpski i jugoslovenski arhitekta, jedan od projektanata koji su oblikovali moderni izgled Beograda. Dalje →
  • Branka Petrić 1937. - Branka Petrić: Proslavljena srpska pozorišna i filmska glumica, supruga legendarnog Bekima Fehmijua, poznata po ulogama u brojnim kultnim ostvarenjima. Dalje →
  • 1951. - Borislav "Boro" Stjepanović: Legendarni glumac i profesor glume, rođen u Bosni, izuzetno popularan širom bivše Jugoslavije zbog uloga u filmovima poput Ko to tamo peva. Dalje →
  • 1954. - Rikardo Patreze: Italijanski automobilista, dugogodišnji rekorder po broju trka u Formuli 1, čija je karijera bila veoma praćena u regionu. Dalje →
Srednji baner (GIF / JPG)

🕯️ Umrli na današnji dan

  • 1790. - Bendžamin Frenklin: Američki naučnik, izumitelj gromobrana i jedan od "očeva osnivača" SAD, čiji su radovi iz oblasti elektriciteta ušli u sve udžbenike fizike u Srbiji. Dalje →
  • 1993. - Turgut Ozal: Osmi predsednik Turske, političar koji je sproveo velike ekonomske reforme i imao značajnu ulogu u diplomatskim odnosima na Balkanu devedesetih. Dalje →
  • 1997. - Haim Hercog: Izraelski političar i šesti predsednik Izraela, koji je ostavio dubok trag u svetskoj diplomatiji. Dalje →
  • Gabrijel Garsija Markes 2014. - Gabrijel Garsija Markes: Kolumbijski pisac i nobelovac, autor remek-dela Sto godina samoće, čija je magični realizam imao ogroman uticaj na srpsku književnost. Dalje →
  • 2018. - Barbara Buš: Bivša prva dama SAD, supruga Džordža Buša Starijeg, poznata po svom radu na opismenjavanju dece. Dalje →

🎉 Praznici na današnji dan

  • Sirija - Dan nezavisnosti (Dan evakuacije): Nacionalni praznik kojim se slavi odlazak poslednjeg francuskog vojnika iz zemlje 1946. godine. Dalje →
  • Dan žena Gabon - Dan žena: Nacionalni dan posvećen doprinosu žena društvu i njihovim pravima. Dalje →
  • SAD / Svetski dan - Svetski dan hemofilije: Podizanje svesti o ovoj naslednoj bolesti krvi. Dalje →
  • Srbija / Sećanje - Godišnjica stradanja Milice Rakić: Neformalno obeležavanje sećanja na nevine žrtve bombardovanja 1999. godine. Dalje →
  • Dan zastave Američka Samoa - Dan zastave: Lokalni praznik kojim se slavi pridruživanje SAD-u. Dalje →
Donji baner (GIF / JPG)

☦️ Pravoslavni praznici na današnji dan

  • Sveti prepodobni Georgije Malein: Podvižnik iz 9. veka koji je ostavio svetovni život i proslavio se podvizima u pustinji. Dalje →
  • Sveti prepodobni Josif Pesmopisac: Veliki crkveni pesnik i sastavljač brojnih kanona i bogoslužbenih pesama. Dalje →
  • Sveti mučenik Fervuta: Persijska hrišćanka koja je stradala zbog vere u 4. veku. Dalje →
  • Sveti prepodobni Zosima Voronješki: Ruski podvižnik poznat po svom strogom monaškom životu i pomoći siromašnima. Dalje →
  • Sveti mučenici u Persiji: Grupa hrišćana koji su u ranim vekovima dali živote za Hrista pod persijskim vlastima. Dalje →

⛪ Katolički praznici na današnji dan

  • Sveti Anicet: Papa iz 2. veka koji se borio protiv jeresi i ugostio svetog Polikarpa radi razgovora o datumu slavljenja Uskrsa. Dalje →
  • Sveta Katerina Tekakvitha: Prva svetiteljka među američkim starosedeocima (Indijancima), poznata kao "Ljiljan Mohavka". Dalje →
  • Sveti Robert iz La Chaise-Dieu: Opat i osnivač benediktinske opatije u Francuskoj, poznat po brizi za bolesne. Dalje →
  • Sveti Donan: Irski monah i mučenik koji je sa svojim pratiocima stradao na škotskim ostrvima u 7. veku. Dalje →
  • Sveti Landrik: Biskup Pariza koji je osnovao čuvenu bolnicu Hôtel-Dieu u 7. veku. Dalje →

✨ Misao dana

Reci mi i zaboraviću, nauči me i zapamtiću, uključi me i naučiću.

Benjamin Franklin

Kategorije



🔬 Zanimljivosti

ZAKLJUČAK DANA

Na današnji dan 1790. godine preminuo je Bendžamin Frenklin, jedan od najsvestranijih umova u istoriji, čiji su eksperimenti sa elektricitetom transformisali ovo polje iz salonske zabave u ozbiljnu fizičku nauku. Frenklin je prvi postavio teoriju o očuvanju naelektrisanja i uveo termine "pozitivno" i "negativno" koji se i danas koriste. Njegov najpoznatiji ogled sa zmajem tokom oluje dokazao je da su munje zapravo električno pražnjenje u atmosferi, što je direktno dovelo do izuma gromobrana.
Naučna osnova njegovog najvažnijeg praktičnog pronalaska leži u svojstvu šiljastih provodnika da koncentrišu električno polje na svom vrhu, olakšavajući jonizaciju vazduha i usmereno pražnjenje energije oblaka ka zemlji.
Glavna formula (Kulonov zakon - osnova elektrostatike):

$$ F = k \cdot \frac{|q_1 \cdot q_2|}{r^2} $$


U ovoj jednačini, $F$ predstavlja privlačnu ili odbojnu silu između dva naelektrisanja ($q_1$ i $q_2$), $k$ je Kulonova konstanta, a $r$ je međusobna udaljenost. Iako je Kulon kasnije formalizovao ovaj zakon, Frenklinova istraživanja o sili i kretanju naelektrisanja bila su ključna za njegovo definisanje.
Frenklinov rad do 1790. godine obuhvatao je i istraživanja Golfske struje, izum bifokalnih naočara i kamin sa efikasnijim sagorevanjem, ali je njegova "ukroćena munja" ostala simbol trijumfa razuma nad prirodnim nepogodama. On je dokazao da se prirodne pojave, ma koliko delovale zastrašujuće, mogu objasniti i kontrolisati kroz sistematično posmatranje i primenu fizičkih zakona, čime je postao jedan od stubova moderne nauke.